Ժամանակավոր ցուցադրություն

(Կոմիտաս Գևորգյանի հավաքածու)

Ցուցադրությունը ներկայացնում է Կոմիտաս Վարդապետի կյանքի վերջին տարիներին վերաբերող փաստաթղթերը և նամակները, որ հնարավորություն են ընձեռում նոր դիտանկյունից լուսաբանելու նրա կենսագրության քիչ ուսումնասիրված էջերը, ինչպես նաև բացահայտելու Կոմիտասի առողջական վիճակին, նրա անձին ու գործունեությանն առնչվող մի շարք մանրամասներ, որ արտացոլված են պաշտոնական փաստաթղթերում։

Հայ անվանի դիրիժոր Կոմիտաս Գևորգյանի նվիրաբերած հավաքածուն ներառում է հրապարակումներ, փոստային բացիկներ, լուսանկարներ, Կոմիտասի այցեքարտը և պաշտոնական բնույթի գրություններ։ Առանձնահատուկ կարևորություն ունի 1913–1943 թթ. թվագրված բնօրինակ փաստաթղթերի հավաքածուն, որը ներառում է տասնմեկ արխիվային միավոր՝ նամակներ և հեռագրեր։ Դրանց թվում են՝ 1938–1939 թթ. Աստվածատուր Հարենցի և «Éditions musicales Sénart» հրատարակչության միջև նամակագրությունը, Վիլժուիֆի հոգեբուժարանի տնօրենի հաղորդագրությունը Կոմիտաս Վարդապետի մահվան մասին, Խորեն Ա Մուրադբեկյան կաթողիկոսի ուղարկած հեռագիրը և այլն։

Հավաքածուն պարունակում է նաև չորս փաստաթուղթ, որ վերաբերում են «Maison Trouvain» հուղարկավորության ընկերությանը. վերջինս իրականացրել է Կոմիտաս Վարդապետի թաղման բոլոր ընթացակարգերը, ինչպես նաև 1936 թ. մայիսին նրա աճյունի տեղափոխումը Փարիզի Ս. Հովհաննես Մկրտիչ Հայ Առաքելական եկեղեցու նկուղից դեպի Խորհրդային Հայաստան։ Ուշագրավ են 1922–1935 թթ. գրված տասներեք անտիպ նամակները, որոնք վերաբերում են Կոմիտասի առողջական վիճակին և նրա բուժման կազմակերպման հարցերին։ Դրանք էապես լրացնում են Վիլ Էվրարի և Վիլժուիֆի բուժական հաստատությունների արխիվներում պահվող բժշկական փաստաթղթերի ցանկը։

Նշյալ արխիվային միավորներին զուգահեռ ներկայացված են Կոմիտասյան խնամատար հանձնաժողովի՝ տարբեր տարիներին իրականացրած հրատարակությունները, նաև ցուցադրված են այն ձեռագիր նամակներն ու արժեքավոր նյութերը, որոնցով համալրվել է Կոմիտասի թանգարան‑ինստիտուտի ֆոնդը գործունեության տասնամյակի ընթացքում։

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտն ու Ե․ Չարենցի անվան Գրականության և արվեստի թանգարանը համատեղ ցուցադրություն են պատրաստել՝ նվիրված հայ դաշնակահարուհի, երգչուհի, երաժշտագետ, մանկավարժ, Կոմիտաս Վարդապետի մտերիմ բարեկամ Մարգարիտ Բաբայանի ծննդյան 150-ամյակին։
«Փարիզյան հանդիպումներ» ժամանակավոր ցուցադրությունը կբացվի սեպտեմբերի 26-ին՝ Վարդապետի ծննդյան օրը, Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտում։ Ցուցադրության շրջանակում կներկայացվի շուրջ 150 արխիվային փաստաթուղթ և լուսանկար Գրականության և արվեստի թանգարանից, 3 կտավ՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահի հավաքածուից, վավերագրեր և լուսանկարներ՝ Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտից, ինչպես նաև Լալուա ընտանիքի արխիվից:
Ցուցադրության տարբեր բաժիններ նվիրված կլինեն Մարգարիտ Բաբայանի գործունեության տարբեր ոլորտներին, մեկ առանձին բաժին էլ կներկայացնի Մարգարիտ Բաբայանի և Կոմիտաս Վարդապետի մտերմությունը՝ նրանց նամակագրության միջոցով։